Amerikanci su danas vratili sankcionisani kineski tanker, koji je jučer ušao u Hormuški moreuz, što se činilo kao da kineski lider Xi Jinping testira blokadu Donalda Trumpa.

Brod “Rich Starry”, koji je prevozio 250.000 barela metanola u omansku luku Sohar, naglo je promijenio kurs nakon što je stigao do Omanskog zaljeva, koji patroliraju desetine američkih ratnih brodova. Promijenio je svoju destinaciju “po naređenju”.

Bio je na putu da postane prvo plovilo koje će proći kroz kritični naftni prolaz otkako je američki predsjednik uveo blokadu u ponedjeljak i izjavio da će “eliminisati” bilo koji iranski brod koji pokuša da je probije. U utorak je Scott Bessent, američki ministar finansija, rekao da kineskim tankerima neće biti dozvoljen prolaz kroz moreuz, što znači da “neće moći doći do svoje nafte”.

Peking je ranije tog dana kritikovao blokadu, nazivajući je “opasnom i neodgovornom”.

“Rich Starry” je utovario svoj teret u Ujedinjenim Arapskim Emiratima i nije se očekivalo da će biti obuhvaćen blokadom, koja je trebala da se odnosi samo na brodove koji kriste iranske luke.

Brod i njegov kineski vlasnik, Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd, sankcionisani su od SAD-a 2023. godine zbog poslovanja s Iranom. Potez Trumpa signalizira da on zauzima beskompromisan stav o blokadi i da je spreman da se suprotstavi Xiju, kineskom lideru, prije njegove planirane posjete Pekingu za mjesec dana, piše The Telegraph.

“Vraćanje broda Rich Starry bila bi najznačajnija akcija blokade otkako se Kennedy suprotstavio Hruščovu tokom Kubanske raketne krize”, rekao je Michael Rubin, bivši zvaničnik Pentagona.

Trump je “preokrenuo dinamiku moći koju je Xi uspostavio tokom katastrofalnog samita u Anchorageu” 2021. godine, kada su kineski zvaničnici prekorili visoke zvaničnike SAD-a, dodao je on. U utorak je portparol kineskog ministarstva vanjskih poslova rekao da će ovaj potez “samo pogoršati tenzije i potkopati ionako krhko primirje” između SAD-a i Irana, dodajući: “Ovo je opasno i neodgovorno ponašanje”.

Saudijska Arabija također vrši pritisak na SAD da se povuku, strahujući da bi Iran mogao uzvratiti blokadom Crvenog mora i paralizovati njenu ekonomiju.

Prestolonasljednik Mohammed bin Salman poziva Trumpa da ukine svoj pomorski karantin iranskih luka u Zaljevu i vrati se pregovorima, rekli su diplomati iz Zaljeva.

Saudijsko lobiranje odražava zabrinutost u Rijadu da bi Teheran uzvratio na američku blokadu tako što bi naložio svojim saveznicima Hutima u Jemenu da zatvore moreuz Bab al-Mandeb, usko grlo u Crvenom moru kroz koje prolazi veći dio naftnih zaliha kraljevine. Centralna komanda SAD-a saopštila je da će se blokada “provoditi nepristrasno protiv plovila svih nacija koja ulaze u ili napuštaju iranske luke i obalna područja”.

U prva 24 sata blokade, koju provodi više od 10.000 američkih vojnika uz 15 ratnih brodova i desetine aviona, nijedan brod nije uspio proći, rečeno je, uz dodatak:

“Šest trgovačkih brodova postupilo je po uputama američkih snaga da se okrenu i ponovo uđu u iransku luku u Omanskom zaljevu”. U utorak je Bessent kritikovao Kinu zbog njenog ponašanja tokom rata SAD-a i Izraela s Iranom, koji je uzrokovao skok cijena nafte za oko 50 posto.

Optužio je Peking da je “nepouzdan globalni partner” jer gomila zalihe nafte umjesto da pomogne u ublažavanju globalne nestašice uzrokovane iranskim zatvaranjem Hormuškog moreuza, koji je odgovoran za 20 posto svjetskog protoka nafte i gasa.